విజయదశమి దసరా పండుగ పూర్తి కథ – దుర్గాదేవి మహిషాసుర సంహారం, శ్రీరాముడి రావణ సంహారం, శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి మహిమ

శరన్నవరాత్రుల తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారిని వివిధ రూపాల్లో ఆరాధించిన భక్తులు, పదవ రోజైన విజయదశమిని ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగకు సంబంధించి భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో భిన్నమైన సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని సంహరించిన గాథ, శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించిన రామాయణ గాథ దసరా పండుగకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను తీసుకొచ్చాయి.

విజయదశమి అనేది కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు. జీవితంలో ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా ధైర్యాన్ని కోల్పోకుండా, ధర్మమార్గంలో నడుస్తూ, చివరకు విజయాన్ని సాధించాలనే సందేశాన్ని అందించే పవిత్రమైన రోజు.

2026 అక్టోబర్ 20, మంగళవారం విజయదశమి సందర్భంగా భక్తులు అమ్మవారిని, శ్రీరాముడిని ఆరాధిస్తూ పండుగను జరుపుకుంటారు. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై శ్రీ కనకదుర్గమ్మ అలంకారానికి సంబంధించిన వివరాలను ప్రచురించే ముందు ఆలయ అధికారిక ప్రకటనతో నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.

ఈ పవిత్రమైన పండుగ వెనుక ఉన్న రెండు ప్రధాన పురాణ గాథలను మొదటి నుంచి చివరి వరకు తెలుసుకుందాం.

1. మహిషాసురుడు ఎవరు? అతనికి అంతటి శక్తి ఎలా వచ్చింది?

పురాణ కథనాల ప్రకారం, మహిషాసురుడు మహిషం అంటే దున్నపోతు రూపాన్ని ధరించగలిగే శక్తి కలిగిన అసురుడు. అతడు అపారమైన బలం, తపస్సు ద్వారా శక్తిని సంపాదించి, దేవతలను సైతం ఓడించగల స్థాయికి ఎదిగాడు.

తనకు ఎదురులేని శక్తి లభించాలని కోరుకున్న మహిషాసురుడు బ్రహ్మదేవుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సుకు మెచ్చిన బ్రహ్మదేవుడు ప్రత్యక్షమై వరం కోరుకోమని అడిగాడు.

మహిషాసురుడు తనకు మరణం లేకుండా ఉండాలని కోరుకున్నాడు. అయితే సృష్టిలో జన్మించిన ప్రతి జీవికి మరణం తప్పదని బ్రహ్మదేవుడు తెలియజేశాడు.

అప్పుడు మహిషాసురుడు ఒక వ్యూహంతో తనకు పురుషుల చేతిలో మరణం సంభవించకూడదని వరం కోరుకున్నాడని ప్రసిద్ధ పురాణ గాథ చెబుతుంది. ఒక స్త్రీ తనను ఓడించలేదనే అహంకారంతో అతడు ఆ అవకాశాన్ని తక్కువగా అంచనా వేశాడు.

బ్రహ్మదేవుడు అతడు కోరిన వరాన్ని ప్రసాదించాడు. ఆ వరం తనను అజేయుడిని చేసిందని భావించిన మహిషాసురుడు క్రమంగా గర్వంతో నిండిపోయాడు.

తనకు లభించిన శక్తిని మంచి పనులకు ఉపయోగించాల్సింది పోయి, ఇతరులను అణచివేయడానికి ఉపయోగించడం ప్రారంభించాడు. తన మాటే శాసనమని, తనకు ఎదురు నిలిచేవారిని ఎవరినీ సహించనని భావించాడు.

ఇలా మహిషాసురుడి అహంకారం అతడిని అధర్మం వైపు నడిపించింది.

• దేవలోకంపై మహిషాసురుడి దండయాత్ర

వరప్రభావంతో బలవంతుడైన మహిషాసురుడు దేవలోకంపై దండెత్తాడు. దేవతల రాజైన ఇంద్రుడిని ఓడించి స్వర్గలోకాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకోవాలనే లక్ష్యంతో యుద్ధం ప్రారంభించాడు.

దేవతలు తమ శక్తిమేరకు అతడిని ఎదుర్కొన్నారు. కానీ మహిషాసురుడి బలం, అతని సైన్యం, అతడికి లభించిన వరం కారణంగా దేవతలు తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు.

చివరకు మహిషాసురుడు దేవతలను ఓడించి స్వర్గలోకంపై ఆధిపత్యం సాధించినట్లు పురాణ గాథలు వివరిస్తాయి. ఇంద్రుడు తన స్థానాన్ని కోల్పోయాడు. దేవతలు తమ అధికారాలను కోల్పోయి, తీవ్ర ఆందోళనకు గురయ్యారు.

మహిషాసురుడు తన విజయంతో మరింత అహంకారిగా మారాడు. తనకు ఎదురుగా నిలిచే శక్తి ఈ లోకంలో లేదని భావించాడు. దేవతలు, ఋషులు, సజ్జనులు అతడి దౌర్జన్యాలకు భయపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

తమను మాత్రమే కాకుండా, లోకధర్మాన్ని కూడా కాపాడాల్సిన బాధ్యత దేవతలపై ఉంది. అందువల్ల మహిషాసురుడి దౌర్జన్యానికి ముగింపు పలికేందుకు వారు ఒక పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నించారు.

• దేవతల ప్రార్థన – దుర్గాదేవి ఆవిర్భావం

మహిషాసురుడి దౌర్జన్యాలను అడ్డుకోలేకపోయిన దేవతలు బ్రహ్మదేవుడు, శ్రీమహావిష్ణువు, పరమశివుడిని ఆశ్రయించినట్లు దేవీ మహాత్మ్యం వివరిస్తుంది.

మహిషాసురుడు పొందిన వరం కారణంగా అతడిని ఓడించడం కష్టంగా మారింది. అయితే స్త్రీ శక్తిని తక్కువగా అంచనా వేసిన అతని అహంకారమే అతడి పతనానికి మార్గం చూపించింది.

దేవతలందరి తేజస్సులు సమన్వయమై ఒక మహత్తరమైన దివ్యశక్తి ఆవిర్భవించింది. ఆ తేజస్సు నుంచి అపారమైన కాంతితో, దివ్యమైన రూపంతో జగన్మాత ప్రత్యక్షమైంది.

ఆమె సాధారణమైన శక్తి కాదు. దుష్టత్వాన్ని ఎదుర్కొని, ధర్మాన్ని పునఃస్థాపించగల పరాశక్తి.

శివుడు, విష్ణువు సహా దేవతలు ఆమెను స్తుతించి, మహిషాసురుడిని సంహరించి లోకాలను రక్షించమని ప్రార్థించారు.

దేవతలు తమ దివ్య ఆయుధాలను అమ్మవారికి సమర్పించారు. సింహాన్ని వాహనంగా అధిరోహించిన దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధమైంది.

దేవతలలో ఆశ తిరిగి చిగురించింది. లోకాలకు శాంతి లభిస్తుందనే నమ్మకం కలిగింది.

• మహిషాసురుడితో అమ్మవారి మహాయుద్ధం

దుర్గాదేవి మహిషాసురుడి సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంటూ యుద్ధంలోకి ప్రవేశించింది. ఒకవైపు అపారమైన బలంపై గర్వం కలిగిన మహిషాసురుడు, మరోవైపు ధర్మాన్ని కాపాడాలనే సంకల్పంతో అవతరించిన జగన్మాత.

యుద్ధం భీకరంగా సాగింది. మహిషాసురుడి సైన్యం అమ్మవారిపై దాడి చేసింది. అయితే అమ్మవారు తన దివ్యశక్తితో ఆ దాడులను ఎదుర్కొంటూ ముందుకు సాగింది.

మహిషాసురుడు తనకు ఉన్న శక్తిని ప్రదర్శిస్తూ వివిధ రూపాలను ధరించి పోరాడినట్లు దేవీ మహాత్మ్యం వివరిస్తుంది. ముఖ్యంగా దున్నపోతు రూపంలో అతడు తన ప్రత్యర్థిని ఓడించడానికి ప్రయత్నించాడు.

కానీ అమ్మవారు అతడి వ్యూహాలకు భయపడలేదు. మహిషాసురుడు ఎంతటి రూపాన్ని ధరించినా, ఎంతటి బలాన్ని ప్రదర్శించినా, ఆమె తన లక్ష్యం నుంచి వెనక్కి తగ్గలేదు.

చివరికి మహిషాసురుడి శక్తి క్షీణించింది. అమ్మవారి పరాక్రమం ముందు అతడు నిలబడలేకపోయాడు.

దేవీ మహాత్మ్యంలో వివరించిన ఈ యుద్ధగాథ దుర్గాదేవి ధైర్యం, సంకల్పం, అపారమైన శక్తిని తెలియజేస్తుంది.

• మహిషాసురుడి సంహారం – మహిషాసురమర్దినిగా అమ్మవారి మహిమ

యుద్ధం చివరి దశకు చేరుకుంది. మహిషాసురుడు దున్నపోతు రూపంలో దాడి చేస్తున్న సమయంలో అమ్మవారు అతడిని అదుపులోకి తీసుకుని, అతని రూపాంతరాలను ఎదుర్కొని చివరకు సంహరించినట్లు పురాణ కథనం చెబుతుంది.

మహిషాసురుడు సంహరించబడటంతో దేవతలు ఆనందంతో అమ్మవారిని స్తుతించారు. దేవలోకంలో తిరిగి శాంతి నెలకొంది. లోకాలను భయభ్రాంతులకు గురిచేసిన దుష్టశక్తి అంతమైంది.

మహిషాసురుడిని సంహరించినందుకు అమ్మవారికి మహిషాసురమర్దినీ అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఈ విజయంతో దుర్గాదేవి లోకరక్షకురాలిగా, ధర్మాన్ని కాపాడే పరాశక్తిగా భక్తుల హృదయాల్లో నిలిచింది.

ఈ గాథలోని అసలైన సందేశం ఏమిటంటే, అహంకారం ఎంత బలంగా కనిపించినా అది శాశ్వతం కాదు. అన్యాయం ఎంతకాలం కొనసాగినా దానిని ఎదుర్కొనే శక్తి, ధైర్యం, సంకల్పం అవసరం.

అందుకే దసరా పండుగ సందర్భంగా భక్తులు దుర్గాదేవి విజయాన్ని స్మరించుకుంటూ, తమ జీవితాల్లోని చెడు ఆలోచనలను జయించే శక్తిని ప్రసాదించమని అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారు.

• శ్రీరాముడి జననం – ధర్మానికి ప్రతీకగా రాముడు

దసరా పండుగకు సంబంధించిన మరో ప్రధాన గాథ రామాయణంలో కనిపిస్తుంది.

అయోధ్యను దశరథ మహారాజు పరిపాలించేవాడు. ఆయనకు సంతానం లేకపోవడంతో పుత్రకామేష్టి యాగం నిర్వహించినట్లు రామాయణం వివరిస్తుంది. ఆ యాగం ఫలితంగా దశరథుడికి నలుగురు కుమారులు జన్మించారు. వారిలో శ్రీరాముడు పెద్దవాడు.

చిన్ననాటి నుంచే శ్రీరాముడు ధర్మం, వినయం, కర్తవ్యనిష్ఠకు ప్రతీకగా నిలిచాడు. గురువుల పట్ల గౌరవం, తల్లిదండ్రుల పట్ల భక్తి, ప్రజల పట్ల ప్రేమ ఆయన స్వభావంలో ప్రధానమైన లక్షణాలు.

శ్రీరాముడు సీతాదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. అనంతరం రాజ్యాభిషేకానికి సిద్ధమవుతున్న సమయంలో పరిస్థితులు మారిపోయాయి. తండ్రి ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టడానికి శ్రీరాముడు రాజ్యాన్ని విడిచి పద్నాలుగు సంవత్సరాల వనవాసానికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు కూడా ఆయనతో పాటు అరణ్యానికి వెళ్లారు.

అరణ్యవాసంలో ఎన్నో కష్టాలు ఎదురైనా శ్రీరాముడు ధర్మమార్గాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. ఈ లక్షణమే ఆయనను మర్యాద పురుషోత్తముడిగా నిలబెట్టింది.

• రావణుడు సీతాదేవిని అపహరించడం

లంకాధిపతి రావణుడు అపారమైన శక్తి కలిగినవాడు. అతడు గొప్ప పండితుడిగా, శివభక్తుడిగా ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, అహంకారం మరియు అధర్మం అతడి జీవితాన్ని ప్రభావితం చేశాయి.

రాముడు, సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు అరణ్యంలో నివసిస్తున్న సమయంలో రావణుడు సీతాదేవిని అపహరించాలని కుట్ర పన్నాడు. మారీచుడిని బంగారు లేడి రూపంలో పంపినట్లు రామాయణ గాథ చెబుతుంది.

ఆ బంగారు లేడిని చూసిన సీతాదేవి దానిని తీసుకురావాలని శ్రీరాముడిని కోరింది. దాని వెనుక ఉన్న కుట్ర తెలియని శ్రీరాముడు లేడిని వెంబడించాడు. అనంతరం లక్ష్మణుడు కూడా ఆశ్రమాన్ని విడిచి వెళ్లిన పరిస్థితిని ఉపయోగించుకుని రావణుడు సీతాదేవిని అపహరించి లంకకు తీసుకెళ్లాడు.

తిరిగి వచ్చిన శ్రీరాముడు సీతాదేవి కనిపించకపోవడంతో తీవ్ర ఆవేదనకు గురయ్యాడు. అరణ్యంలో ఆమె కోసం వెతుకుతూ ముందుకు సాగాడు.

ఈ సమయంలో జటాయువు అనే పక్షిరాజు రావణుడిని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించి తీవ్రంగా గాయపడినట్లు రామాయణం వివరిస్తుంది. జటాయువు నుంచి సీతాదేవిని రావణుడు లంకకు తీసుకెళ్లిన విషయం తెలుసుకున్న శ్రీరాముడు ఆమెను తిరిగి తీసుకురావాలని సంకల్పించాడు.

• హనుమంతుడితో పరిచయం – సుగ్రీవుడితో స్నేహం

సీతాదేవిని వెతుకుతూ ప్రయాణిస్తున్న శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు కిష్కింధ ప్రాంతానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ వారికి హనుమంతుడు పరిచయమయ్యాడు.

హనుమంతుడు శ్రీరాముడి భక్తుడిగా మారి, సీతాదేవి జాడను కనుగొనడంలో సహాయం చేస్తానని మాట ఇచ్చాడు. అనంతరం శ్రీరాముడికి సుగ్రీవుడితో స్నేహం ఏర్పడింది.

సుగ్రీవుడు తన అన్న వాలితో ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను శ్రీరాముడికి వివరించాడు. శ్రీరాముడు సుగ్రీవుడికి సహాయం చేశాడు. ప్రతిగా సుగ్రీవుడు సీతాదేవిని వెతకడానికి వానరసేనను పంపించాడు.

వానరసేన వివిధ దిశల్లో అన్వేషణ ప్రారంభించింది. చివరకు హనుమంతుడు సీతాదేవి లంకలో ఉన్నట్లు తెలుసుకున్నాడు.

శ్రీరాముడు ఇచ్చిన ఉంగరాన్ని సీతాదేవికి గుర్తుగా అందించి, త్వరలోనే శ్రీరాముడు వచ్చి ఆమెను రక్షిస్తాడనే సందేశాన్ని హనుమంతుడు తెలియజేశాడు.

ఈ ఘట్టం భక్తి, విశ్వాసం, స్నేహం, సేవాభావానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. హనుమంతుడి ధైర్యం, తెలివి, అంకితభావం రామాయణంలో ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని సంపాదించాయి.

• సముద్రంపై వారధి నిర్మాణం – లంకకు ప్రయాణం

సీతాదేవి లంకలో ఉన్నట్లు తెలుసుకున్న శ్రీరాముడు, వానరసేనతో కలిసి సముద్రతీరానికి చేరుకున్నాడు. లంకకు వెళ్లడానికి సముద్రాన్ని దాటాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

వానరసేన సహాయంతో సముద్రంపై వారధి నిర్మించినట్లు రామాయణం వివరిస్తుంది. ఈ వారధి నిర్మాణం తరువాత శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు, సుగ్రీవుడు, వానరసేన లంకకు చేరుకున్నారు.

రావణుడికి తన తప్పును సరిదిద్దుకునే అవకాశం కూడా లభించింది. సీతాదేవిని గౌరవంగా శ్రీరాముడికి తిరిగి అప్పగించాలని అతడికి సలహాలు అందాయి. అయితే రావణుడు తన అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.

తన బలం, తన సైన్యం తనను కాపాడతాయని భావించి శ్రీరాముడితో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.

ఈ ఘట్టం మనకు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. సమస్యకు పరిష్కారం లభించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, అహంకారం కారణంగా సరైన నిర్ణయం తీసుకోకపోతే దాని ఫలితాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.

• శ్రీరాముడు – రావణుడి మధ్య మహాయుద్ధం

లంకలో శ్రీరాముడి సైన్యం, రావణుడి సైన్యం మధ్య భీకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఇరువైపులా శక్తివంతమైన యోధులు పోరాడారు.

రావణుడి కుమారుడు ఇంద్రజిత్తు, అతని సోదరుడు కుంభకర్ణుడు వంటి యోధులు యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. శ్రీరాముడి పక్షాన లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు, సుగ్రీవుడు, అంగదుడు, జాంబవంతుడు తదితరులు కీలక పాత్ర పోషించారు.

యుద్ధంలో అనేక కష్టాలు ఎదురైనా శ్రీరాముడు తన లక్ష్యాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. సీతాదేవిని రక్షించి, రావణుడి అధర్మానికి ముగింపు పలకాలని సంకల్పించాడు.

లక్ష్మణుడు ఇంద్రజిత్తుతో పోరాడి అతడిని సంహరించినట్లు రామాయణం వివరిస్తుంది. కుంభకర్ణుడు కూడా యుద్ధంలో శ్రీరాముడి చేతిలో మరణించాడు.

తన సైన్యం, బలమైన యోధులు ఒక్కొక్కరుగా ఓడిపోవడంతో రావణుడు స్వయంగా యుద్ధరంగంలోకి దిగాడు.

• రావణ సంహారం – ధర్మానికి లభించిన విజయం

చివరకు శ్రీరాముడు, రావణుడు ప్రత్యక్షంగా యుద్ధం చేశారు. రావణుడు అనేక దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించినప్పటికీ శ్రీరాముడు ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నాడు.

రామాయణంలోని యుద్ధకాండ ప్రకారం, చివరి యుద్ధంలో శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించాడు. రావణుడి మరణంతో యుద్ధం ముగిసింది.

సీతాదేవి చెర నుంచి విముక్తి పొందింది. రావణుడి అధర్మపాలనకు ముగింపు పలికింది. అనంతరం విభీషణుడు లంకకు రాజుగా నియమించబడినట్లు రామాయణ గాథ వివరిస్తుంది.

వనవాస కాలం ముగిసిన తరువాత శ్రీరాముడు సీతాదేవి, లక్ష్మణుడితో కలిసి అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చాడు. అయోధ్య ప్రజలు ఆయనకు ఘన స్వాగతం పలికారు.

శ్రీరాముడి విజయం సత్యం, ధర్మం, కర్తవ్యనిష్ఠకు ప్రతీకగా నిలిచింది. రావణుడు గొప్ప జ్ఞానం, బలం కలిగినవాడైనా, అతడి అహంకారం, అధర్మం అతడి పతనానికి దారితీశాయి.

దసరా రోజున శ్రీరాముడి విజయాన్ని స్మరించుకోవడం వెనుక ఉన్న ప్రధాన సందేశం ఇదే: జ్ఞానం, బలం, అధికారం ఉన్నా ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు.

• దసరా పండుగలో ఈ రెండు కథలకు ఉన్న సంబంధం

దసరా పండుగకు సంబంధించి దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని సంహరించిన కథ, శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించిన కథ రెండూ ప్రసిద్ధి చెందాయి.

దుర్గాదేవి గాథలో దైవశక్తి దుష్టత్వాన్ని నిర్మూలించి లోకాలను రక్షిస్తుంది. రామాయణ గాథలో శ్రీరాముడు సీతాదేవిని రక్షించి, రావణుడి అధర్మానికి ముగింపు పలుకుతాడు.

ఈ రెండు కథల్లోనూ అహంకారం, అన్యాయం, దురాశ చివరకు పతనానికి దారితీస్తాయి. ధర్మం, ధైర్యం, న్యాయం, సంకల్పం విజయానికి మార్గం చూపుతాయి.

భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో దసరా సందర్భంగా రావణుడి దిష్టిబొమ్మలను దహనం చేస్తారు. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో దుర్గాపూజ ముగింపు, అమ్మవారి విజయాన్ని ప్రధానంగా జరుపుకుంటారు.

ఈ సంప్రదాయాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారినప్పటికీ, వాటి అంతర్లీన సందేశం ఒక్కటే — చెడును విడిచిపెట్టి మంచిని ఆచరించాలి.

13. విజయదశమి రోజున జమ్మి పూజ ఎందుకు చేస్తారు?

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రాంతాల్లో దసరా సందర్భంగా జమ్మి చెట్టుకు పూజ చేయడం, జమ్మి ఆకులను పరస్పరం ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం ప్రసిద్ధ సంప్రదాయం.

మహాభారతంలోని అజ్ఞాతవాస ఘట్టంలో పాండవులు తమ ఆయుధాలను శమీ వృక్షంపై దాచిన కథతో ఈ సంప్రదాయాన్ని కొందరు అనుసంధానిస్తారు. అజ్ఞాతవాసం ముగిసిన తరువాత అర్జునుడు ఆ చెట్టు నుంచి తన ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకున్నాడని మహాభారత గాథ చెబుతుంది.

జమ్మి ఆకులను బంగారానికి ప్రతీకగా భావించి కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, పెద్దలకు ఇచ్చిపుచ్చుకుంటారు. ఈ ఆచారం పరస్పర శుభాకాంక్షలు, స్నేహం, గౌరవం, శ్రేయస్సును పంచుకునే సంప్రదాయంగా నిలిచింది.

జమ్మి పూజ ద్వారా భక్తులు తమ జీవితాల్లో విజయం, శుభం, శాంతి కలగాలని ప్రార్థిస్తారు.

14. ఆయుధపూజ, వాహనపూజ ఎందుకు చేస్తారు?

విజయదశమి సందర్భంగా ప్రజలు తమ వృత్తికి సంబంధించిన పనిముట్లు, పరికరాలు, వాహనాలకు పూజ చేస్తారు. ఈ ఆచారాన్ని ఆయుధపూజ లేదా పనిముట్ల పూజగా పిలుస్తారు.

పూర్వకాలంలో యుద్ధానికి ఉపయోగించే ఆయుధాలను పూజించేవారు. కాలక్రమంలో ఈ సంప్రదాయం జీవనోపాధికి ఉపయోగపడే సాధనాల పట్ల కృతజ్ఞతను తెలియజేసే ఆచారంగా కూడా విస్తరించింది.

రైతులు వ్యవసాయ పనిముట్లను, కళాకారులు తమ పరికరాలను, వాహన యజమానులు వాహనాలను, వ్యాపారులు తమ వ్యాపారానికి సంబంధించిన సాధనాలను పూజిస్తారు.

మన విజయానికి మన శ్రమతో పాటు మనకు సహాయపడే సాధనాలు, సహచరులు, కుటుంబ సభ్యుల సహకారం కూడా అవసరమని ఈ ఆచారం గుర్తుచేస్తుంది.

15. విజయదశమి రోజున అమ్మవారిని ఎలా పూజించాలి?

భక్తులు తమ కుటుంబ సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా దుర్గాదేవి లేదా శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవిని పూజించవచ్చు.

పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసుకోవాలి.

అమ్మవారి చిత్రాన్ని లేదా విగ్రహాన్ని పూలతో అలంకరించాలి.

దీపం వెలిగించి, పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, పుష్పాలు సమర్పించాలి.

సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా పండ్లు, పాయసం లేదా ఇతర నైవేద్యాలు సమర్పించవచ్చు.

అమ్మవారి నామాలను స్మరిస్తూ కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం ప్రార్థించాలి.

సాధ్యమైనంతవరకు అన్నదానం చేయడం లేదా అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం ద్వారా సేవాభావాన్ని ఆచరించాలి.

అమ్మవారి మంత్రం:

• “ఓం దుం దుర్గాయై నమః”

ఈ మంత్రాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో జపిస్తూ అమ్మవారి కరుణ, ధైర్యం, శాంతి, శ్రేయస్సు కలగాలని ప్రార్థించవచ్చు.

• విజయదశమి మనకు నేర్పే జీవిత పాఠం

దసరా పండుగలోని పురాణ గాథలు మన జీవితానికి ఉపయోగపడే అనేక సందేశాలను అందిస్తాయి.

అహంకారం పతనానికి దారితీస్తుంది: మహిషాసురుడు, రావణుడు ఇద్దరూ అపారమైన శక్తి కలిగినవారు. కానీ తమ బలంపై గర్వించి ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టడం వారి పతనానికి కారణమైంది.

ధర్మం వైపు నిలబడాలి: కష్టాలు ఎదురైనా నిజాయితీని విడిచిపెట్టకూడదు. తప్పు జరుగుతున్నప్పుడు సాధ్యమైనంతవరకు న్యాయం వైపు నిలబడాలి.

ధైర్యాన్ని కోల్పోకూడదు: శ్రీరాముడు సీతాదేవిని వెతికే ప్రయాణంలో అనేక కష్టాలను ఎదుర్కొన్నాడు. అయినప్పటికీ తన లక్ష్యాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.

మంచి ఆలోచనలను పెంపొందించుకోవాలి: మనలోని కోపం, అసూయ, దురాశ, అహంకారం వంటి లక్షణాలను తగ్గించుకుని, ప్రేమ, కరుణ, సహనం, వివేకాన్ని పెంపొందించుకోవాలి.

కొత్త ఆరంభాలకు సిద్ధపడాలి: విజయదశమిని కొత్త లక్ష్యాలు ప్రారంభించడానికి, విద్యను అభ్యసించడానికి, మంచి అలవాట్లను అలవరచుకోవడానికి స్ఫూర్తినిచ్చే రోజుగా భావించవచ్చు.

ముగింపు

విజయదశమి అనేది దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిపై సాధించిన విజయాన్ని, శ్రీరాముడు రావణుడిపై సాధించిన విజయాన్ని స్మరించుకునే పవిత్రమైన పండుగ.

మహిషాసురుడి అహంకారానికి ముగింపు పలికిన జగన్మాత కథ, రావణుడి అధర్మాన్ని ఎదుర్కొని సీతాదేవిని రక్షించిన శ్రీరాముడి గాథ — రెండూ ధర్మం, ధైర్యం, నిజాయితీ, పట్టుదల ప్రాముఖ్యతను మనకు తెలియజేస్తాయి.

ఈ విజయదశమి సందర్భంగా అమ్మవారి కరుణాకటాక్షాలు ప్రతి ఒక్కరిపై ఉండాలని, ప్రతి ఇంటా శాంతి, సంతోషం, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం వెల్లివిరియాలని ప్రార్థిద్దాం.

మనలోని అహంకారాన్ని తగ్గించుకొని, ఇతరులను గౌరవిస్తూ, ధర్మమార్గంలో నడుస్తూ జీవితంలో నిజమైన విజయాన్ని సాధిద్దాం.

అందరికీ విజయదశమి శుభాకాంక్షలు!

జై శ్రీ కనకదుర్గమ్మ!

జై శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి!

జై శ్రీరామ్!